شاهحسینی: تنگه هرمز «ثغر اسلامی» و ابزار بازدارندگی امت اسلامی است
به گزارش روابط عمومی حوزه هنری انقلاب اسلامی استان مرکزی، حجتالاسلام دکتر غلامرضا شاهحسینی در همایش «تنگه هرمز؛ روایت تاریخ و هندسه قدرت دریایی» که روز دوشنبه ۲۵ خردادماه در مرکز اصحاب هنر و رسانه ماهور اراک برگزار شد، در سخنرانی خود با عنوان «فقهِ دریا و صیانت از گلوگاههای راهبردی» به تبیین نسبت فقه اسلامی با ژئوپلیتیک معاصر پرداخت.
وی با بیان اینکه در ادبیات فقهی، «ثغر» به معنای مرزهای حساس و راهبردی است که همواره در معرض تهدید قرار دارند، اظهار کرد: تنگه هرمز تنها یک مسیر کشتیرانی نیست، بلکه ثغری اسلامی است که امنیت، اقتصاد و اقتدار امت اسلامی با آن گره خورده و صیانت از آن، وظیفه حاکمیت اسلامی محسوب میشود.
شاهحسینی محور اصلی این نگاه را قاعده «نفی سبیل» دانست و افزود: هرگونه نفوذ و سلطه بیگانگان بر گلوگاههای حیاتی جهان اسلام، از منظر فقه اسلامی مردود است. در کنار این اصل، قاعده «حق سیادت» نیز دولت اسلامی را موظف میکند با حضور فعال و مقتدرانه، از مرزهای راهبردی و منافع امت اسلامی پاسداری کند.
وی با اشاره به قواعد «لاضرر و لاضرار» و «دفع افسد به فاسد» تصریح کرد: فقه اسلامی در شرایط بحران نیز راهکار دارد؛ به گونهای که برای جلوگیری از تهدید بزرگتر، یعنی سلطه دشمن، امکان اتخاذ اقدامات محدودکننده و بازدارنده برای حاکم اسلامی پیشبینی شده است.
این پژوهشگر حوزه فقه با بیان اینکه دریاها در فقه اسلامی از مصادیق انفال و اموال عمومی هستند، گفت: مدیریت این منابع در اختیار افراد نیست، بلکه بر عهده حاکم اسلامی است؛ حاکمی که با تکیه بر اصل «حفظ نظام» و با نگاه تمدنساز، مصالح عمومی را بر سایر ملاحظات مقدم میداند.
وی تأکید کرد: حاکمیت بر تنگه هرمز، مصداق «مرابطه» و آمادگی دائمی برای دفاع از مرزهای راهبردی و امنیت انرژی است. از همین رو باید از نگاه سنتی به مرزها عبور کرد، چراکه دریاها در طول تاریخ همواره از مهمترین کانونهای شکلگیری تمدنها بودهاند.
شاهحسینی با رد دو رویکرد «رهاسازی کامل» و «انسداد خودسرانه» در مدیریت تنگه هرمز، اظهار داشت: راهبرد صحیح، «مدیریت هوشمند قدرت» است؛ راهبردی که ضمن حفظ منافع ملی و اسلامی، از تحمیل هزینههای غیرضروری نیز جلوگیری میکند.
وی در جمعبندی سخنان خود، امنیت دریایی را یک دکترین فقهی دانست و خاطرنشان کرد: تنگه هرمز مصداق عینی آیه شریفه «وَأَعِدُّوا لَهُم مَا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ» است و دولت اسلامی موظف است با اتکا به فقه دریا، قدرت بازدارندگی و توان مانور خود را حفظ کند تا دشمن جرأت تعرض به منافع امت اسلامی را نداشته باشد.
شاهحسینی همچنین با تأکید بر ضرورت انطباق توافقات بینالمللی با موازین شرعی، گفت: پیش از امضای هر قرارداد بینالمللی، متن آن باید از سوی یک مجتهد بررسی و با قواعد فقه اسلامی تطبیق داده شود؛ از اینرو حضور یک مجتهد در کنار تیم مذاکرهکننده برای ارزیابی متن نهایی توافقات، ضرورتی مهم و راهبردی است.
گفتنی است سلسلهنشستهای تخصصی «تنگه هرمز؛ روایت تاریخ و هندسه قدرت دریایی» با شعار «بازخوانی جایگاه تنگه هرمز در تاریخ، امنیت و نظم جهانی» از ۲۴ تا ۲۷ خرداد ۱۴۰۵ به همت حوزه هنری انقلاب اسلامی استان مرکزی در مرکز اصحاب هنر و رسانه ماهور اراک برگزار شد. در این رویداد، اساتید و پژوهشگران حوزههای تاریخ، فقه، حقوق، علوم سیاسی و روابط بینالملل، ابعاد تاریخی، حقوقی، راهبردی و تمدنی تنگه هرمز و نقش آن در معادلات منطقهای و جهانی را مورد بررسی قرار دادند.
